Instrukcja obsługiOperating manualSztuczny Horyzont · DHC-1 Chipmunk SP-YAC

1. Przeznaczenie i statusPurpose and status

Sztuczny Horyzont jest przyrządem doświadczalnym typu AHRS: pokazuje położenie przestrzenne samolotu (przechylenie i pochylenie), kurs magnetyczny, prędkość przyrządową, wysokość barometryczną, prędkość pionową, przeciążenie i dane pomocnicze. Jest zamontowany w samolocie DHC-1 Chipmunk SP-YAC obok certyfikowanego przyrządu uAvionix AV-30.Sztuczny Horyzont is an experimental AHRS-type instrument. It displays aircraft attitude (bank and pitch), magnetic heading, indicated airspeed, barometric altitude, vertical speed, load factor and auxiliary data. It is installed in the DHC-1 Chipmunk SP-YAC alongside the certified uAvionix AV-30.

Dokładność poszczególnych wskazań, zmierzona w lotach próbnych, wraz z ograniczeniami opisana jest na stronie Karta przyrządu. Niniejsza instrukcja opisuje obsługę.The accuracy of each indication, measured in test flights, together with its limitations, is described on the Instrument card page (Polish). This manual covers operation.

Instrukcja dotyczy oprogramowania z magnetometrem jako głównym źródłem kursu, tabelą dewiacji, nauką dewiacji w locie i plakietką GS (wersja 8cb5a86 z 29.09.2026). Wersję działającą na urządzeniu pokazuje strona Stan.This manual applies to the software with the magnetometer as the primary heading source, the deviation table, in-flight deviation learning and the GS box (version 8cb5a86 of 29 Sep 2026). The version running on the device is shown on the Status page (Polish).

2. Elementy sterowaniaControls

Ekran dotykowyTouch screen

Okrągły ekran 800 × 800 pikseli. Panel dotykowy rozpoznaje jeden palec naraz — gesty dwoma palcami nie działają. Narożniki obrazu leżą poza okrągłą szybą i nie są widoczne.Round 800 × 800 pixel screen. The touch panel detects one finger at a time — two-finger gestures do not work. The corners of the image lie outside the round glass and are not visible.

PokrętłaKnobs

Podwójne pokrętło: ENC1 (górne, z przyciskiem) i ENC2 (dolne, bez przycisku). Przytrzymanie przycisku ENC1 liczy się od 0,6 s.Dual knob: ENC1 (upper, with push button) and ENC2 (lower, no button). A press of the ENC1 button counts as a hold after 0.6 s.

W Ustawieniach ENC2 zmienia wartość wiersza wskazanego kursorem: w prawo włącza lub zwiększa, w lewo wyłącza lub zmniejsza. Na ekranach Kalibracja kursu i Dewiacja ENC2 nastawia kurs bezpośrednio, 1° na krok.In Settings ENC2 changes the value of the row under the cursor: clockwise switches on or increases, counter-clockwise switches off or decreases. On the Heading calibration and Deviation screens ENC2 sets the heading directly, 1° per detent.

ZasilaniePower

Przełącznik pod ekranem tylko włącza urządzenie. Urządzenie ma własną baterię (moduł UPS), więc pracuje także bez zasilania z samolotu; stan baterii pokazuje plakietka na tarczy. Wyłączanie opisuje punkt 9.9.The switch below the screen only switches the unit on. The unit has its own battery (UPS module), so it also runs without aircraft power; the battery state is shown on the display. Shutdown is described in 9.9.

3. UruchomienieStart-up

1. Włącz urządzenie przełącznikiem pod ekranem — przed uruchomieniem silnika.Switch the unit on with the switch below the screen — before engine start.
2. Ekran startowy pokazuje tarczę horyzontu w poziomie i pasek postępu w procentach. Do ok. 85% urządzenie mierzy zero żyroskopów, od 85% do 100% wczytuje dane mapy.The start-up screen shows the horizon dial level and a progress bar in percent. Up to about 85% the unit measures the gyro zero; from 85% to 100% it loads the map data.
3. Do końca pomiaru nie poruszaj samolotu ani przyrządu. Ruch w tej fazie daje błędne wskazania przez cały lot. Pomiar trwa ok. 1 minuty.Until the measurement ends do not move the aircraft or the instrument. Movement in this phase causes wrong indications for the whole flight. The measurement takes about 1 minute.
4. Po 100% pojawia się Horyzont. Cała sekwencja nie trwa dłużej niż 140 s od włączenia — jeśli do tego czasu nie wczytają się dane mapy, urządzenie rusza bez nich i doczytuje je w tle.At 100% the Horizon appears. The whole sequence takes no longer than 140 s from switch-on — if the map data has not loaded by then, the unit starts without it and loads it in the background.

4. Strony i nawigacjaPages and navigation

Urządzenie ma pięć stron ułożonych w pętlę: Horyzont, Mapa, Mapa offline, Ustawienia, Zasilanie. Po ostatniej stronie następuje znowu pierwsza.The unit has five pages arranged in a loop: Horizon, Map, Offline map, Settings, Power. After the last page the first one follows again.

5. Ekran horyzontuHorizon display

5.1 Elementy tarczyDisplay elements

1. Podziałka kursuHeading scale — Pierścień kompasu obraca się tak, że bieżący kurs jest zawsze pod indeksem u góry.The compass ring rotates so that the current heading is always under the index at the top.
2. Kurs liczbowoHeading number — Kurs magnetyczny w stopniach. Biały — z magnetometru. Bursztynowy — bez pewnego odniesienia: z zapasowego źródła GPS/ADS-L (kierunek ruchu nad ziemią, nie kierunek dziobu) albo z samego żyroskopu.Magnetic heading in degrees. White — from the magnetometer. Amber — without a reliable reference: from the back-up GPS/ADS-L source (track over the ground, not nose heading) or from the gyro alone.
3. Wskaźnik przechyleniaBank pointer — Trójkąt na skali przechylenia; kreski przy 10°, 20°, 30° i 60°, puste trójkąty przy 45°.Triangle on the bank scale; marks at 10°, 20°, 30° and 60°, hollow triangles at 45°.
4. Taśma prędkościAirspeed tape — Prędkość w węzłach z polami barwnymi (rozdział 5.2). Napis IAS — prędkość przyrządowa z rurki Pitota. Napis GS — czujnik prędkości nie działa, pokazywana jest prędkość nad ziemią z GPS. Poniżej 5 kt prędkość przyrządowa jest pokazywana jako 0.Airspeed in knots with coloured arcs (chapter 5.2). Label IAS — indicated airspeed from the pitot. Label GS — the airspeed sensor is not working; GPS ground speed is shown instead. Below 5 kt the indicated airspeed is shown as 0.
5. Taśma wysokościAltitude tape — Wysokość w stopach. Napis ALT — z barometru, według nastawionego QNH. Napis GPS — barometr nie działa, pokazywana jest wysokość z GPS (niezależna od QNH).Altitude in feet. Label ALT — barometric, referenced to the QNH set. Label GPS — the barometer is not working; GPS altitude is shown (independent of QNH).
6. Symbol samolotu i horyzontAircraft symbol and horizon — Żółty symbol samolotu na tle nieba i ziemi. Drabinka pochylenia: linie z liczbami co 10° i dwie krótkie kreski pomiędzy.Yellow aircraft symbol against sky and ground. Pitch ladder: numbered lines every 10° with two short marks in between.
7. ChyłomierzSlip indicator — Kulka pokazuje siłę boczną, nie przechylenie; w zakręcie skoordynowanym zostaje na środku.The ball shows side force, not bank; in a coordinated turn it stays centred.
8. GSGS — Prędkość nad ziemią z GPS w węzłach. Bez pozycji GPS — kreski.GPS ground speed in knots. Without a GPS position — dashes.
9. QNHQNH — Nastawione ciśnienie w hPa; zmiana pokrętłem ENC2 (rozdział 6.1).QNH set, in hPa; changed with ENC2 (chapter 6.1).
10. WariometrVertical speed — Prędkość pionowa w m/s z barometru. Strzałka zielona w górę — wznoszenie, czerwona w dół — opadanie.Vertical speed in m/s from the barometer. Green up arrow — climb, red down arrow — descent.
11. PrzeciążeniomierzG-meter — Bieżące przeciążenie oraz szczyty ▲ maks. i ▼ min. od ostatniego skasowania. Domyślnie wyłączony.Current load factor and peaks ▲ max and ▼ min since the last reset. Off by default.
12. SATSAT — Liczba satelitów GPS (przy źródle ADS-L napis POS / ADS-L). Kolory opisuje rozdział 10.Number of GPS satellites (with the ADS-L source: POS / ADS-L). Colours are described in chapter 10.
13. BateriaBattery — Stan baterii urządzenia; zielony powyżej 50%, bursztynowy powyżej 20%, czerwony poniżej. Błyskawica — ładowanie.Unit battery; green above 50%, amber above 20%, red below. Lightning bolt — charging.

5.2 Pola barwne taśmy prędkościAirspeed tape colour arcs

Dla SP-YAC V_NO = V_NE = 155 kt, więc pola żółtego nie ma — tak jak na prędkościomierzu Chipmunka. Wartości zmienia się w Ustawieniach (punkt 9.6).For SP-YAC V_NO = V_NE = 155 kt, so there is no yellow arc — as on the Chipmunk’s airspeed indicator. The values are changed in Settings (9.6).

5.3 Elementy dodatkoweAdditional elements

Włączane w Ustawienia → Wyświetlanie: Pas startowy — obrys pasa najbliższego lotniska z bazy lotnisk, rysowany w perspektywie na tarczy; Wskaźnik toru lotu — pokazuje, dokąd samolot leci (z toru i prędkości GPS), a nie gdzie jest skierowany; Mapa terenu — drogi i rzeki rzutowane na płaską ziemię. Wszystkie trzy wymagają pozycji GPS i są pomocą w orientacji, nie nawigacją.Enabled in Settings → Display: Runway — outline of the nearest runway from the airfield database, drawn in perspective; Flight path marker — shows where the aircraft is going (from GPS track and speed), not where it is pointing; Ground map — roads and rivers projected onto flat ground. All three need a GPS position and are an orientation aid, not navigation.

6. Obsługa w locieIn-flight operation

6.1 QNH

Na ekranie horyzontu obróć ENC2: 1 hPa na krok, zakres 950–1050 hPa. Nastawa jest zapamiętywana. Po zmianie wariometr zeruje się, żeby skok wyliczonej wysokości nie został pokazany jako wznoszenie.On the horizon page turn ENC2: 1 hPa per detent, range 950–1050 hPa. The setting is remembered. After a change the vertical speed resets so that the jump in computed altitude is not shown as a climb.

6.2 Poziomowanie (zerowanie położenia)Levelling (attitude zero)

Przytrzymaj palec na środku tarczy (w promieniu ok. 3 cm) przez 3 s. Na ekranie pojawia się odliczanie 3–2–1, a po nim napis POZIOM. Bieżące położenie staje się zerem przechylenia i pochylenia; zeruje się też kulka chyłomierza.Hold a finger on the centre of the dial (within about 3 cm) for 3 s. A 3–2–1 countdown appears, followed by POZIOM (level). The current attitude becomes zero bank and pitch; the slip ball is zeroed as well.

6.3 Kasowanie szczytów przeciążeniaResetting G peaks

Ustawienia → Przyrządy → Kasuj szczyty G. Wiersz potwierdza napisem Skasowano. Pozycję można dodać do Ulubionych, wtedy jest o jedno dotknięcie.Settings → Instruments → Reset G peaks. The row confirms with Cleared. The item can be added to Favourites for one-touch access.

7. MapyMaps

Mapa pokazuje pozycję samolotu na mapie obracanej zgodnie z kierunkiem lotu, z małym wskaźnikiem położenia w rogu. Mapa offline służy do przeglądania bez względu na pozycję. Obie korzystają z tych samych warstw lotniczych (strefy, lotniska, przeszkody, punkty VFR, VOR/NDB i inne), włączanych w Ustawienia → Mapa.Map shows the aircraft position on a track-up map with a small attitude indicator in the corner. Offline map is for browsing regardless of position. Both use the same aviation layers (airspace, airfields, obstacles, VFR points, VOR/NDB and others), switched in Settings → Map.

Przyciski i tytuł mapy znikają po 10 s bez dotyku.Map buttons and title fade after 10 s without touch.

8. Menu UstawieniaSettings menu

Menu główne ma sześć pozycji: Informacje, Przyrządy, Ulubione, Wyświetlanie, Mapa, System, oraz przyciski ◀ ▶, które przenoszą na poprzednią lub następną stronę urządzenia. Długie listy są podzielone na strony przewijane strzałkami ▲ ▼; pod każdą listą jest przycisk WSTECZ. Zmiany zapisują się od razu.The main menu has six items: Info, Instruments, Favorites, Display, Map, System, plus ◀ ▶ buttons that move to the previous or next device page. Long lists are split into pages scrolled with ▲ ▼; each list has a BACK button. Changes are saved immediately.

8.1 InformacjeInfo

8.2 PrzyrządyInstruments

8.3 UlubioneFavorites

Własna lista skrótów do dowolnych pozycji menu. Przycisk EDYTUJ otwiera listę wszystkich pozycji do wyboru.Your own list of shortcuts to any menu items. EDIT opens the list of all items to choose from.

8.4 WyświetlanieDisplay

8.5 MapaMap

Warstwy: Strefy powietrzne, Lotniska, Przeszkody, Punkty VFR, VOR/NDB, PG/HG/termika, Koleje, Linie WN. Domyślnie wyłączone: Punkty VFR, VOR/NDB, PG/HG/termika.Layers: Airspace, Airports, Obstacles, Reporting pts, VOR/NDB, PG/HG/thermals, Railways, Power lines. Off by default: Reporting pts, VOR/NDB, PG/HG/thermals.

8.6 System

9. ProceduryProcedures

9.1 Przed lotemBefore flight

1. Włącz urządzenie przed uruchomieniem silnika i nie ruszaj samolotu, dopóki pasek postępu na ekranie startowym nie dojdzie do końca.Switch on before engine start and do not move the aircraft until the progress bar on the start-up screen is complete.
2. Ustawienia → Informacje → Połączenia: sprawdź, że źródła mają zielone kropki, a wiersz MAG pokazuje ok. 50 µT.Settings → Info → Connections: check that the sources show green dots and the MAG row reads about 50 µT.
3. Wróć na Horyzont i nastaw aktualne QNH pokrętłem ENC2.Return to the Horizon and set the current QNH with ENC2.
4. Jeśli używasz przeciążeniomierza — skasuj szczyty G.If you use the G-meter — reset the G peaks.
5. Dziennik lotu włączy się sam po ruszeniu z miejsca (punkt 9.8).The flight log starts by itself when the aircraft starts moving (9.8).
6. Zaplanuj w locie 2–3 pełne zakręty 360° — z nich urządzenie liczy wiatr potrzebny do nauki dewiacji (punkt 9.4).Plan 2–3 full 360° turns in flight — the unit uses them to compute the wind needed for deviation learning (9.4).

9.2 Kalibracja magnetometru (okręgiem)Magnetometer calibration (circle)

Kompensuje stałe namagnesowanie elementów samolotu. Wykonywana na ziemi, przez przekołowanie jednego pełnego koła; znany kurs nie jest potrzebny. Pełna procedura z zrzutami ekranu: Kalibracja. Wykonuje się ją przed tabelą dewiacji i przed nauką dewiacji.Compensates the constant magnetisation of aircraft parts. Done on the ground by taxiing one full circle; no known heading is needed. Full procedure with screenshots: Calibration. It is done before the deviation table and before deviation learning.

9.3 Tabela dewiacji (8 kursów)Deviation table (8 headings)

Usuwa błędy kursu, których kalibracja okręgiem nie widzi: stałe przesunięcie (np. czujnik skręcony względem osi samolotu) i błąd zmieniający się dwa razy na obrót. Działa jak kompensacja kompasu: na kilku znanych kursach porównuje się wskazanie z rzeczywistym kursem, a urządzenie wylicza poprawkę. Ekran jest tylko po polsku — nazwy przycisków cytujemy dosłownie.Removes heading errors that the circle calibration cannot see: a constant offset (e.g. the sensor rotated relative to the aircraft axis) and an error that varies twice per revolution. It works like a compass swing: on several known headings the reading is compared with the actual heading and the unit computes a correction. The screen is in Polish only — button names are quoted verbatim.

1. Ustawienia → Przyrządy → Dewiacja (8 kursów).Settings → Instruments → Deviation (8 headings).
2. Ustaw samolot na pierwszym znanym kursie. Nastaw ten kurs (liczba purpurowa) pokrętłem ENC2 albo przyciskami −10 / −1 / +1 / +10.Position the aircraft on the first known heading. Set that heading (magenta number) with ENC2 or the −10 / −1 / +1 / +10 buttons.
3. Poczekaj, aż wiersz odczytu u góry będzie zielony (odczyt spokojny: rozrzut do 4° w ciągu 3 s). Bursztynowy odczyt oznacza, że samolot jeszcze się porusza — przycisk PUNKT jest wtedy nieaktywny.Wait until the reading line at the top is green (steady: spread within 4° over 3 s). An amber reading means the aircraft is still moving — the PUNKT (point) button is then disabled.
4. Naciśnij PUNKT. Licznik punktów i sektorów rośnie; COFNIJ usuwa ostatni punkt.Press PUNKT (point). The point and sector counters increase; COFNIJ (undo) removes the last point.
5. Powtórz na kolejnych kursach. Przycisk OBLICZ staje się aktywny po 5 punktach w 5 sektorach.Repeat on the other headings. OBLICZ (compute) becomes active after 5 points in 5 sectors.
6. Naciśnij OBLICZ i sprawdź wynik (tabela niżej). Gdy jest poprawny — ZAPISZ. Poprawka działa od razu, bez restartu. WRÓĆ pozwala dodać lub poprawić punkty.Press OBLICZ and check the result (table below). If it is valid — ZAPISZ (save). The correction applies immediately, no restart. WRÓĆ (back) lets you add or correct points.

9.4 Nauka dewiacji w locieIn-flight deviation learning

Urządzenie samo uczy się tabeli dewiacji z kolejnych lotów, w warunkach lotu. Prawdziwy kurs dziobu liczy bez magnetometru: z zakrętu wyznacza wiatr (w zakręcie przy stałej prędkości wektor prędkości nad ziemią z GPS zatacza okrąg, którego środek to wiatr), a w locie prostym kurs dziobu to kierunek prędkości nad ziemią pomniejszonej o wiatr. Porównuje go z surowym kursem z magnetometru. Funkcja jest domyślnie włączona (Ustawienia → Przyrządy → Nauka dewiacji w locie) i nic nie trzeba uruchamiać.The unit learns the deviation table by itself from successive flights, under flight conditions. It computes the true nose heading without the magnetometer: a turn gives the wind (in a turn at constant speed the GPS ground-speed vector traces a circle whose centre is the wind), and in straight flight the nose heading is the direction of ground speed minus wind. This is compared with the raw magnetometer heading. The function is on by default (Settings → Instruments → In-flight deviation learning) and nothing needs to be started.

1. W każdym locie wykonaj 2–3 pełne zakręty 360° ze stałą prędkością. Liczy się zakręt, w którym tor obróci się o co najmniej 200°; wiatr z zakrętu obowiązuje ±20 minut.In every flight fly 2–3 full 360° turns at constant speed. A turn counts when the track turns through at least 200°; the wind from a turn is used for ±20 minutes.
2. Między zakrętami leć prosto na różnych kursach — nauka potrzebuje danych z wielu kierunków.Between turns fly straight on different headings — learning needs data from many directions.
3. Po wylądowaniu (prędkość poniżej 25 kt przez minutę) urządzenie liczy tabelę. W trakcie lotu tabela nigdy się nie zmienia.After landing (speed below 25 kt for one minute) the unit computes the table. The table never changes during flight.
4. Postęp i wynik każdej próby widać na stronie Stan (sekcja „Nauka dewiacji w locie”).Progress and the result of every attempt are shown on the Status page (section “Nauka dewiacji w locie”).

Zastosowanie wyuczonej tabeli, tak jak ręcznej, kasuje ręczną Kalibrację kursu (punkt 9.5). Kasuj naukę dewiacji usuwa zebrane dane (poprzedni plik zostaje jako kopia) oraz tabelę, jeśli pochodziła z nauki; tabeli zrobionej ręcznie nie rusza. Nauka usuwa tylko tę część błędu, która powtarza się zależnie od kursu — zakłóceń zmiennych w czasie żadna tabela nie usunie.Applying a learned table, like a manual one, clears the manual Heading calibration (9.5). Reset deviation learning deletes the collected data (the previous file is kept as a copy) and the table if it came from learning; a manually made table is left untouched. Learning removes only the part of the error that repeats with heading — time-varying disturbances cannot be removed by any table.

9.5 Kalibracja kursu (ręczna)Heading calibration (manual)

Ustawia jedno stałe przesunięcie kursu. Wiersz Teraz pokazuje bieżący kurs, liczba purpurowa — kurs, który ma być pokazywany. Nastaw go przyciskami ±1 / ±10 albo ENC2 i naciśnij ZASTOSUJ. Po wykonaniu tabeli dewiacji ręczna kalibracja zwykle nie jest potrzebna.Sets a single constant heading offset. Now shows the current heading, the magenta number is the heading to be displayed. Set it with ±1 / ±10 or ENC2 and press APPLY. After a deviation table the manual calibration is usually not needed.

9.6 Prędkości charakterystyczneCharacteristic airspeeds

Ustawienia → Przyrządy → Prędkości: V_S, V_FE, V_{FE 15°}, V_NO, V_NE w węzłach IAS, przyciski − / + albo ENC2 (1 kt), zakres 20–250 kt. Gdy kolejność prędkości jest nielogiczna, ekran pokazuje ostrzeżenie. Wartości brać wyłącznie z instrukcji użytkowania danego samolotu. Domyślne wartości dotyczą SP-YAC: 45 / 71 / 93 / 155 / 155 kt.Settings → Instruments → Airspeeds: V_S, V_FE, V_{FE 15°}, V_NO, V_NE in knots IAS, − / + buttons or ENC2 (1 kt), range 20–250 kt. If the order of the speeds is inconsistent, the screen shows a warning. Take the values only from the flight manual of the aircraft. The defaults apply to SP-YAC: 45 / 71 / 93 / 155 / 155 kt.

9.7 WiFi

Ustawienia → System → WiFi: lista sieci w zasięgu, ODŚWIEŻ szuka ponownie. Po wyborze sieci hasło wpisuje się na klawiaturze ekranowej. Sieci już zapisane łączą się bez hasła. + Własna sieć pozwala wpisać nazwę sieci niewidocznej na liście.Settings → System → WiFi: list of networks in range, RESCAN searches again. After choosing a network the password is entered on the on-screen keyboard. Saved networks connect without a password. + Custom network allows entering the name of a network not shown in the list.

9.8 Dziennik lotu i wysyłkaFlight log and upload

Dziennik zapisuje wskazania i surowe dane czujników ok. 25 razy na sekundę. Włącza się sam, gdy samolot ruszy (prędkość nad ziemią od ok. 5 km/h) albo — bez pozycji — gdy prędkość przyrządowa przekroczy 20 kt. Kończy się, gdy samolot stoi przez 90 s. Postój dłuższy niż 90 s (np. próba silnika) dzieli lot na kilka plików.The log records indications and raw sensor data about 25 times per second. It starts by itself when the aircraft moves (ground speed from about 5 km/h) or — without a position — when airspeed exceeds 20 kt. It stops when the aircraft has been stationary for 90 s. A stop longer than 90 s (e.g. engine run-up) splits the flight into several files.

Gdy urządzenie ma dostęp do internetu, zakończone loty są wysyłane na serwer automatycznie, co ok. 15 minut. Na ekranie Ustawienia → Informacje → Dziennik lotu można włączyć nagrywanie ręcznie i wysłać loty od razu przyciskiem WYŚLIJ LOGI. Komunikaty: Wysłano n lotów, Nie ma nowych lotów, Brak internetu — spróbuj w zasięgu WiFi, Nie udało się wysłać. Wysłane loty są na stronie Loty.When the unit has internet access, completed flights are uploaded to the server automatically about every 15 minutes. On Settings → Info → Flight log recording can be started manually and flights uploaded at once with SEND LOGS. Messages: Sent n flights, No new flights, No internet - try within WiFi range, Upload failed. Uploaded flights appear on the Flights page.

9.9 WyłączanieShutdown

1. Przejdź na stronę Zasilanie (ostatnia strona, jedno przesunięcie w lewo od Horyzontu) albo Ustawienia → System → Zasilanie.Go to the Power page (the last page, one step left of the Horizon) or Settings → System → Power.
2. Przytrzymaj przycisk Wyłącz przez 3 s. Krótkie dotknięcie nic nie robi — to zabezpieczenie przed przypadkowym wyłączeniem. Tak samo działa Restart.Hold the Shutdown button for 3 s. A short touch does nothing — this protects against accidental shutdown. Restart works the same way.
3. Odczekaj 60 s, potem przestaw przełącznik pod ekranem w prawo.Wait 60 s, then move the switch below the screen to the right.

10. Kolory, komunikaty i stany awaryjneColours, messages and failure states

Zasada: awaria ma być widoczna, a nie zamrożona. Gdy czujnik przestaje odpowiadać, urządzenie nie pokazuje ostatniej znanej wartości, tylko zmienia napis, kolor albo pokazuje kreski.Principle: a failure must be visible, not frozen. When a sensor stops responding, the unit does not keep showing the last known value; it changes the label or colour, or shows dashes.

Ekran PołączeniaConnections screen

Każdy wiersz ma kropkę (zielona — działa, bursztynowa — problem, czerwone kółko — brak) i bieżącą wartość. Wiersze: ŹRÓDŁO, GPS, ADS-L, MAG, IMU, BARO, IAS, BATT. Typowe komunikaty: BRAK (brak urządzenia), BEZ ODCZYTU / BEZ DANYCH, CISZA n s (dane przestały napływać), SZUKAM (GPS bez pozycji), PORT ZAJETY (ADS-L nieaktywne, bo port używa inne źródło). Etykiety są techniczne i nie są tłumaczone.Each row has a dot (green — working, amber — problem, red circle — missing) and the current value. Rows: ŹRÓDŁO (source), GPS, ADS-L, MAG, IMU, BARO, IAS, BATT. Typical messages: BRAK (not present), BEZ ODCZYTU / BEZ DANYCH (no reading / no data), CISZA n s (data stopped n s ago), SZUKAM (GPS searching), PORT ZAJETY (ADS-L inactive, port used by another source). The labels are technical and not translated.

11. Dane techniczneTechnical data